АЗ ВАРТАИ ФАЛОКАТ ТО ДАВРАИ СОЗАНДАГӢ - ҚИМАТИ АСЛИИ ИСТИҚЛОЛИЯТ ВА АМНУ ОРОМИИ ДИЁР

«Истиқлолият нишонаи ҳувият ва озодӣ, ифтихор ва номус, рамзи саодат ва шарти бақои миллати соҳибихтиёру соҳибдавлати тоҷик мебошад».

                                                                                                                                                                                                                                                                                     Эмомалӣ Раҳмон

Имрӯз ҳамаи мо дар арафаи ҷашни бузурги миллӣ — 35-солагии Истиқлолияти давлатии Тоҷикистони азизамон ҷамъ омадаем. Мо дар бораи ин санаи муборак бо ифтихору сари баланд ҳарф мезанем. Аммо биёед як лаҳза аз худ бипурсем, Истиқлолият чист?

Истиқлолият танҳо як варақ, коғаз ё як суханони зебо дар тақвим нест. Истиқлолият — ин озодӣ, нони ҳалоли рӯи дастархони мову шумо, амнияти фарзандонамон дар роҳи мактаб ва соҳибии пурра ва мустақили замину марзу буми худ будани мост.

Барои он ки мо баҳои аслии ин рӯзҳои тинҷу обод, ин нони гарму осудагиро бидонем, бояд гузаштаро фаромӯш накунем. Мо бояд хуб дарк кунем, ки Тоҷикистон роҳи худро аз заминаи тайёру ором ва ё аз сифр не, балки аз «нуқтаи минус» — аз зери харобаҳо ва вартаи фалокат оғоз карда буд.

Агар ба таърих ва соли 1991 назар андозем, вақте Иттиҳоди ШӮРАВӢ (СССР) пош хӯрд, Тоҷикистон ба кадом вазъият дучор шуд?

Дар замони шӯравӣ кишвари моро танҳо ба «майдони пахтакорӣ» ва манбаи ашёи хом табдил дода буданд. Заминҳои беҳтарини моро танҳо барои пахта истифода мебурданд. Гандум, орд ва дигар маҳсулоти аввалияро аз дигар ҷумҳуриҳо меоварданд. Наздики 40–50 фоизи буҷети моро Москва медод. Вақте ки Иттиҳод пош хӯрд ва ин маблағгузорӣ бурида шуд, кишвар ягона «болишти амниятии» худро аз даст дод.

Илова бар ин, бадхоҳони миллат моро ба гирдоби ҷанги бародаркуш кашиданд. Бинед, ки дар он солҳо чӣ фоҷиаҳо ба сари халқи мо омад:

• Фурӯпошии пӯрраи иқтисодиёт. Маҷмӯи маҳсулоти дохилии мо қариб 70 фоиз коҳиш ёфт. Ин вазнинтарин ва амиқтарин бӯҳрон дар байни тамоми 15 ҷумҳурии собиқ Шӯравӣ буд. Корхонаҳо аз фаъолият монданд, пули миллӣ набуд, таваррум ба ҳазорҳо фоиз расид ва пул ба коғази оддӣ табдил ёфт.
• Гуруснагӣ ва қаҳтӣ. Мағозаҳо холӣ шуданд. Беш аз 85–90 фоизи мардуми мо зери хатти камбизоатии мутлақ монданд. Одамон маҷбур шуданд барои наҷоти фарзандони худ боғҳои бисёрсоларо барои ҳезум буранд ва дар заминҳои пахта гандум коранд, то танҳо аз гуруснагӣ намиранд. Низоми тақсимоти талонӣ барои як пора нон ҷорӣ шуда буд.
• Фоҷиаи демографӣ ва бехатарӣ. Ҷанги шаҳрвандӣ ҷони беш аз 100 ҳазор нафар бародарону хоҳарони моро рабуд. Беш аз 55 ҳазор кӯдак ятим монд. Беш аз 1 миллион сокини кишвар — яъне аз ҳар 5 кас як нафар — гуреза ва муҳоҷири дохилӣ гаштанд! Даҳҳо ҳазор ҳамватанони мо ба Афғонистони ҷангзада паноҳ бурданд.
• Харобии соҳаҳои ҳаётан муҳим. Артиш ва амният дар сатҳи сифр қарор дошт. Кишвар ягон техникаи ҳарбӣ ё силоҳи вазнин надошт. Беш аз 150 ҳазор хона, садҳо мактаб ва беморхонаҳо сӯзонидаву хароб карда шуданд. Бемориҳои вабо, тиф ва малярия, ки солҳои пеш нест шуда буданд, дубора авҷ гирифтанд.

Дар он солҳои мудҳиш, бисёр коршисони ҷаҳон пешгӯӣ мекарданд, ки номи Тоҷикистон аз харитаи ҷаҳон ҳамчун давлат маҳв мегардад.

Дар чунин шароити ниҳоят вазнин ва ҳалокатбор, вақте ки ҳеҷ як сиёсатмадор ҷуръат ва масъулияти роҳбарии як давлати харобшударо ба ӯҳда гирифтан намехост, писари фидокори халқ, Сарвари мо, Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон роҳбарии кишварро бар дӯш гирифтанд.

Қасами таърихии Ӯ дар Иҷлосияи 16-уми Шӯрои Олӣ дар моҳи ноябри соли 1992 ҳеҷ гоҳ аз ёди таърих ва дили мардум намеравад: «Ман ба шумо сулҳ меорам ва то охирин гурезаро ба ватан барнагардонам, ором нахоҳам шуд!»

Ин танҳо як ваъда набуд, ин паймони мардона ва ҷонисорӣ буд. Пешвои муаззами миллат шабонарӯз заҳмат кашиданд, ба хатти пеши ҷабҳа, ба окопҳо назди сарбозон рафтанд, ба Афғонистон сафар карда, ҳамватанони моро ба оғӯши Ватан баргардонданд. Беш аз 1 миллион гуреза ба хонаҳояшон баргаштанд ва оташи ҷанг хатм гардид.

Пешвои миллат ҳар як соҳаро аз ҳамон «нуқтаи сифр» қадам ба қадам барқарор карданд:

• Наҷот аз гуруснагӣ бо «Заминҳои президентӣ». Яке аз таърихитарин қарорҳои Президенти кишвар дар солҳои 1995 ва 1997 — дастрас кардани беш аз 75 ҳазор гектар замин ба мардум буд. Маҳз ҳамин «заминҳои президентӣ» миллионҳо оилаҳоро дар деҳот аз гуруснагӣ ва марги яқин наҷот доданд!
• Озодии деҳқон. Монокултураи пахта бекор карда шуд. Имрӯз деҳқон соҳиби истиқлоли хеш аст — худаш интихоб мекунад, ки дар заминаш гандум, боғ, сабзавот ё дигар маҳсулот мекорад.
• Таъсиси Артиши миллӣ. 23 феврали соли 1993, дар заминаи пӯрра холӣ ва аз ҳисоби дастаҳои ихтиёрӣ Артиши миллӣ таъсис дода шуд. Имрӯз ин артиш кафили ҳақиқии тинҷии ҳар як хонадони мост.
• Баромад аз бунбасти коммуникатсионӣ. Сохтмони нақбҳои «Истиқлол», «Шаҳристон», «Озодӣ» ва шоҳроҳҳои байналмилалӣ ҳамаи минтақаҳои кишварро ба ҳам пайваст. Дигар деҳоту вилоятҳои мо дар фасли зимистон аз ҳам ҷудо намешаванд ва маҳсулоти деҳқон ба осонӣ ба бозорҳо мерасад.
• Истиқлолияти энергетикӣ. Аз даврае, ки ба деҳот дар як рӯз ҳамагӣ 1–2 соат барқ дода мешуд ва НБО-и Роғун хароб гашта буд, имрӯз бо талошҳои шабонарӯзии Сарвари давлат ва сохтмони иншооти бузурги энергетикӣ, мо ба истиқлолияти пӯрраи энергетикӣ наздик шудем.

Биёед ба атрофи худ, ба кучаву деҳаву ноҳияи худ назар андозем. Имрӯз симои Тоҷикистон ба куллї дигаргун шудааст.

Эълон гардидани «Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ» ва ҳадафҳои стратегии кишвар ба деҳот нафаси нав бахшиданд. Имрӯз дар аксари деҳаҳои мо мактабҳои муосир, марказҳои саломатӣ, боғчаҳои кӯдакона, роҳҳои асфалтпӯш ва коргоҳҳои хурди истеҳсолӣ сохта мешаванд.

Агар дар солҳои 90-ум вазорату идораҳо, аз ҷумла соҳаи меҳнат ва шуғли аҳолӣ дар ҳолати карахтӣ буданд ва муҳоҷират ягона роҳи «зинда мондан» буд, имрӯз системаи омӯзиши калонсолон, марказҳои таълими касбӣ ва ҷойҳои нави корӣ дар дохили кишвар рӯ ба афзоишанд. Саноаткунонии босуръат — ҳадафи чоруми стратегии мо — имкон медиҳад, ки маҳсулоти деҳқони тоҷик дар даруни Ватан коркард шуда, ба хориҷа содирот гардад.

Ин ҳама дастовардҳо аз куҷо омаданд? Аз фазои Сулҳ, Ваҳдати миллӣ ва Истиқлолият!

Истиқлолият — ин неъматест, ки бо нархи хеле гарон, бо заҳмату фидокориҳои бемисли Пешвои миллат ва сабру матонати мардуми шарифи Тоҷикистон ба даст омадааст.

Аз ин рӯ, вазифаи муқаддаси ҳар як сокини бовиљдон, ҳар як муаллим, деҳқон ва ҷавони ватандӯст аз он иборат аст, ки ин суботу тинҷӣ ва ваҳдати миллиро чун гавњари чашм ҳифз намоем, заминҳои худро самаранок истифода бурда, амнияти озуқавории оила ва кишварро таъмин кунем, фарзандонамонро дар рӯҳияи бедорхоҳии миллӣ, ватандӯстӣ ва амнияти фикрӣ тарбия намоем.

Бигзор дар ҳар як хонадони мардуми шарифи Тољикистони азиз ҳамеша файзу баракат, хандаи кӯдакон ва тинҷиву оромӣ ҳукмфармо бошад!

Зинда бошад Ваҳдати миллӣ ва Истиқлолияти давлатии Тоҷикистони азизи мо!

    Муовини якуми директори Агентӣ

Садриддинзода Аврангзеб Бобоҷон